CZY PODAWAĆ KOTU MLEKO?

Mleko nieodłącznie kojarzone jest z kotem. Utrwalanie tego skojarzenia w świadomości ludzi  odbywa się poprzez obrazki kota pochylonego nad miseczką mleka- któż z nas nie pamięta kota Filemona z dobranocki łapczywie wypijającego ciepłe mleko? Okazuje się jednak, że połącznie kota i mleka nie może przynieść nic dobrego, a wręcz przeciwnie może spowodować same szkody w kocim organizmie. Dlaczego tak się dzieje? Odpowiedź jest jedna- nie tolerancja laktozy. 

LAKTOZA- Z CZYM SIĘ TO „JE”?

Laktoza to nazwa cukru mlecznego ( dwucukier składający się z glukozy i galaktozy ). W postaci naturalnej laktoza występuje w mleku ssaków. Stanowi źródło energii. Laktaza to z kolei enzym rozkładający laktozę na cukry proste. Laktoza występuje w: mleku ( np. w kozim, krowim, owczym ), produktach mlecznych, mleku w proszku, jogurtach, kefirach, maślankach, serach białych, serach żółtych, serkach homogenizowanych, lodach i śmietanie. Laktoza w mniejszych ilościach znajduje się w: chlebie, wyrobach piekarniczych, czekoladzie, sosach i zupach instant, płatkach śniadaniowych, słodyczach. Śladowe ilości laktozy można znaleźć w niektórych lekach i wędlinach. Nietolerancja laktozy bierze się z niedoboru laktazy która powoduje jej rozkład. Nietolerancja może być wrodzona lub nabyta. Objawia się najczęściej bólami brzucha, mdłościami, biegunką, kolką oraz gazami.

MLEKO W ŻYCIU KOTA

W ciągu pierwszych kilku tygodni życia jednym pokarmem młodego kota jest mleko jego matki kocicy ( lub w wyjątkowych przypadkach mleko zastępcze ). Do ok. 8 tygodnia życia kotek otrzymuje wraz z mlekiem matki wszystkie składniki odżywcze niezbędne mu do wzrostu i prawidłowego rozwoju. Mleko kotki jest tłustsze od mleka krowiego ( bądź też koziego ) i zawiera zdecydowanie więcej białka. Skład mleka kocicy różni się kompletnie od pozostałych i jest tak skomponowany aby dostarczyć niezbędnych kalorii rozwijającemu się młodemu kociemu organizmowi oraz składników odżywczych takich jak: tauryna, arginina, związki mineralne. Układ pokarmowy oseska przystosowany jest do trawienia laktozy ( węglowodan obecny w mleku ) zawartej w mleku kociej matki. Wysoka aktywność enzymu laktazy ulega stopniowemu obniżeniu wraz z wiekiem kotka ( szybkość tego procesu jest indywidualna i odmienna dla różnych kotów ). Po ok. 8 pierwszych tygodniach życia, kot traci zdolność przyswajania mleka i z reguły pojawia się nietolerancja laktozy. Po tym czasie mleko nie jest młodemu kotu potrzebne gdyż jego dieta zostaje rozszerzona o inne pokarmy. Jadłospis bogaty w białko ( najlepiej zwierzęce ) wystarcza mu do prawidłowego rozwoju w zupełności. Nie oznacza to jednak że kot przestaje z dnia na dzień lubić mleko. W bardzo wielu przypadkach pozostaje ono jego ulubionym napojem.

Podawanie mruczkom, mleka krowiego po odsadzeniu od matki, jest bardzo ryzykowne i może przyczynić się do powstania wielu dolegliwości zdrowotnych. Mleko krowie które ma odmienny skład ( przede wszystkim zawiera dużo więcej laktozy- cukru mlecznego i mniej tłuszczu niż mleko kocicy ) po prostu szkodzi kotu. Może wywołać nudności, wzdęcia, silne bóle brzucha, biegunkę a w konsekwencji odwodnienie. Poza tym wszystkim mleko krowie jest bardzo kaloryczne ( w 100 g w zależności od rodzaju ma ok. 65- 75 kcal ) i przyczynić się może do powstania nadwagi i otyłości kota. Jeśli mleko krowie może powodować alergię pokarmową ( ze względu na obecność białka ) i nietolerancję ( laktoza ) a także szereg kłopotów z układem pokarmowym, należy go całkowicie wyeliminować z diety mruczka. Woda i zbilansowana dieta bogata we wszystkie składniki odżywcze w zupełności wystarczy. Jeśli chcemy jednak podać pupilowi mleko niech będzie to mleko niezawierające laktozy lub takie które jest specjalnie przeznaczone dla kota. Mleka takie dostępne na rynku zawierają cenny dodatek tauryny ( aminokwasu którego koci organizm nie syntetyzuje sam, natomiast jego brak powoduje problemy ze wzrokiem, układem kostnym a nawet mięśniem sercowym ), biotyny ( poprawiającej wygląd i kondycje skóry, sierści i pazurów ), żelaza ( zapobiegającego występowaniu niedokrwistości ) oraz witaminy E, witaminy C i witamin z grupy B ( witaminy B1, witaminy B2, witaminy B3, witaminy B12 ) wzmacniających cały koci organizm.

PRZYKŁADY MLEKA DLA KOTA DOSTĘPNE NA POLSKIM RYNKU

PRODUCENT Whiskas Beaphar Kitty Milk Catessy Royal Canin Babycat
SKŁAD Mleko i produkty mleczarskie Mleko i produkty pochodzenia mleczarskiego, oleje i tłuszcze, minerały Mleko i produkty mleczarskie, produkty uboczne pochodzenia roślinnego Kazeina w proszku, tłuszcze mleczne, oleje roślinne, białka serwatki w proszku, olej rybny, składniki mineralne, fruktooligosacharydy
DODATKI Brak Witamina A 215 000 j.m./kg; witamina D3 2 00 j.m./kg; witamina B1 5 mg/kg; witamina B2 3 mg/kg; wapń 10 mg/kg; nikotynamid 20 mg/kg; witamina B6 3 mg/kg; witamina B12 20 mcg/kg; witamina C 620 mg/kg; witamina E 210 mg/kg; biotyna 50 mcg/kg; witamina K3 3 mg/kg; cholina 850 mg/kg; witamina E1 80 mg/kg; witamina E2 0,25 mg/kg; witamina E3 210 mg/kg; witamina E5 30 mg/kg; witamina E6 40 mg/kg; witamina E8 0,2 mg/kg; metionina 3.000 mg/kg; tauryna 3.00 mg/kg; przeciwutleniacze- antyoksydant E231 Tauryna 400 mg/kg; witamina A 2.000 j.m./kg; witamina D3 50 j.m./kg; witamina E 5 mg/kg Witamina A 25 000 j.m./kg; witamina D3 1 500 j.m./kg; żelazo 100 mg/kg; jod 4 mg/kg; miedź 15 mg/kg; mangan 80 mg/kg; cynk 230 mg/kg; selen 0,43 mg/kg; tauryna 2,5 g/kg; przeciwutleniacze
SKŁAD ANALITYCZNY Białko surowe 3,4% Tłuszcz surowy 2,0% Włókno surowe 0,1% Popiół surowy 0,8% Wapń 0,1% Fosfor 0,1% Wilgotność 89% 48 kcal/100 g Białko surowe 32,0% Tłuszcz surowy 24,0% Popiół surowy 7,0% Wapń 0,86% Fosfor 0,6% Magnez 0,16% Wilgotność 3,5% Potas 1,4% Sód 0,5% Białko surowe 3,3% Tłuszcz surowy 3,3% Włókno surowe 0,2% Popiół surowy 0,8% Wilgotność 86,3% Białko surowe 33,0% Tłuszcz surowy 39,0% Włókno surowe 1,9% Popiół surowy 6,0% Wilgotność 3,0%
CENA Ok. 1,70 zł/100 ml Ok. 9,00 zł/100 g Ok. 1,00 zł/100 ml Ok. 15,00 zł/100g

Analiza czterech przedstawionych produktów mlecznych przeznaczonych do picia dla kota przedstawia się następująco: podstawę produktów stanowi mleko i produkty mleczarskie. Ostatnie zaprezentowane w rubryce mleko to mleko w proszku ( Royal Canin Babycat ). Niektóre z produktów zawierają cenne dodatki olejów i tłuszczów ( Beaphar Kitty Milk i Royal Canin Babycat ). W jednym mleku ( Catessy ) znajdują się „produkty uboczne pochodzenia roślinnego” co jest dodatkiem zbędnym i nie przyniesie żadnych dodatkowych składników odżywczych dla kota. Praktycznie wszystkie zaprezentowane produkty zawierają cenny dodatek witamin i minerałów a także tauryny ( Beaphar Kitty Milk i Catessy ). Mleka różnią się zasadniczo składem analitycznym- przede wszystkim ilością procentową białka surowego i tłuszczu surowego- najwięcej biała surowego i tłuszczu surowego zawarte jest w ostatnim mleku ( mleku w proszku Royal Canin Babycat ). Przedstawione mleka różnią się między sobą ceną i dostępną pojemnością.

JAK WYBRAĆ DOBRE MLEKO DLA KOTA

  • Mleko dla kota powinno być wyprodukowane ze składników o wysokiej jakości.
  • Mleko nie powinno zawierać laktozy ewentualnie zawierać jej zredukowaną ilość.
  • Powinno być lekkostrawne i dobrze przyswajalne.
  • Obecność dodatku witamin jest bardzo pożądana ( w szczególności witaminy D3, witaminy E oraz biotyny ).
  • Uzupełnienie mieszanki mlecznej tauryną pozytywnie wpłynie na cały koci organizm, a przede wszystkim na poprawę ostrości widzenia i serce.
  • Mleko dla kota powinno zawierać zredukowaną ilość tłuszczu ( z uwagi na większą kaloryczność tłustego mleka ).
  • Butelka bądź pojemnik z mlekiem powinien umożliwiać łatwe dozowanie, przechowywanie i odpowiednią świeżość.
  • Mleko nie powinno zawierać dodatku cukrów, barwników oraz konserwantów.

JEŚLI NIE MLEKO TO CO DO PICIA DLA MRUCZKA

Podstawą w nawadnianiu kociego organizmu powinna być woda. Dorosły kot wypija dziennie ok. 100-200 ml. Jeśli je wyłącznie karmę mokrą ilość ta może być mniejsza. Jeśli odżywia się tylko karmą suchą ilość wypijanej wody może być większa ( pamiętajmy aby pupil przyjmował odpowiednie ilości płynów w przypadku „suchej diety” ). Dobre nawodnienie wpłynie korzystnie na układ moczowy oraz nerki. Oprócz wody kot może pić rosół, śmietankę ( w niewielkich ilościach ze względu na wysoką kaloryczność) oraz specjalne mleko dla kotów ( tak zwane mleko zastępcze z małą ilością laktozy lub całkowicie jej pozbawione ).

PODSUMOWANIE

Młode kocięta przez pierwszych kilka tygodni swojego życia odżywiają się tylko jednym pokarmem- mlekiem matki kocicy. Mleko to różni się zasadniczo od pozostałych znanych mlek ( kozich, krowich i innych ) swoim składem. Mleko kocicy jest tłustsze i bogatsze w białko. Skomponowane w taki sposób aby zaspokoić głód i potrzebę na poszczególne składniki odżywcze rozwijającego się kociego organizmu. Po okresie kilku tygodni, kiedy to dietę młodego kota należy rozszerzyć o inne pokarmy, zdolność pupila do trawienia laktozy stopniowo zmniejsza się, często dochodząc do pułapu całkowitej braku tolerancji tego węglowodanu. Nietolerancja laktozy występuje u większości kotów, wynika z barku enzymu laktazy który rozkłada laktozę do cukrów prostych. Laktoza zawarta jest w większości produktów mleczarskich, serach białych i żółtych oraz w pieczywie, słodyczach a nawet niektórych lekach i wędlinach. Należy więc uważnie komponować dietę mruczkowi aby nie zaszkodzić mu i nie spowodować problemów z układem pokarmowym i układem trawiennym. Podsumowując- po upływie pierwszych tygodni życia podawanie kotu mleka nie jest dobrym pomysłem i może skończyć się wieloma problemami a w konsekwencji prowadzi do biegunki i odwodnia. Jeśli mruczek jest miłośnikiem mleka można podać mu produkt mleczny przeznaczony specjalnie dla kotów. Ich wybór na rynku jest bardzo duży. Mleka te posiadają zredukowaną ilość laktozy ( lub są jej całkowicie pozbawione ), dodatki witamin i minerałów oraz obniżoną zawartość tłuszczu. Są więc idealne dla kota. Oprócz mleka „zastępczego”, idealnym napojem dla mruczka jest woda. Powinna ona być świeża i czysta. Zbilansowana dieta bogata we wszystkie składniki odżywcze plus woda zapewnią kotu zdrowe i długie życie.

KARMA DLA KOTA Z TUŃCZYKIEM

Podstawowe informacje o żywieniu kota

Kot to dla wielu osób równorzędny członek rodziny. Dbanie o jego potrzeby i zdrowie jest bardzo ważnym zagadnieniem. Na prawidłowe funkcjonowanie, kondycje, zachowanie i wygląd kota wpływa bezpośrednio sposób jego odżywiania. Poglądów dotyczących wyboru najkorzystniejszej metody żywienia pupila jest wiele. Właściciele, weterynarze i specjaliści nie zawsze pozostają w zgodzie co do tej kwestii. Wybór najbardziej zbilansowanej i efektywnej diety dla naszego kota jest niezwykle indywidualny i zależy przede wszystkim od zdrowia, wieku, preferencji kota a także możliwości finansowych właściciela. Wiele osób właśnie z powodów ekonomicznych wybiera żywienie kota resztkami swojego jedzenia co jest podejściem błędnym i prowadzącym do wielu problemów u kotów w tym nadwagi, niedoborów a także chorób nerek. Układ pokarmowy człowieka funkcjonuje zupełnie inaczej niż układ pokarmowy kota zatem to co dobre dla jednego może zaszkodzić drugiemu. Aby właściwie zbilansować dietę dla swojego pupila potrzeba czasu a także odpowiedniej wiedzy z zakresu żywienia. Dobrym rozwiązaniem jest wybór karmy gotowej których wybór na rynku jest coraz większy. Prawidłowo zbilansowana dieta ma niebagatelne znaczenie dla zdrowia kotów. Z pośród wielu dostępnych pokarmów należy wybrać ten posiadający największe wartości odżywcze, gdyż z pewnością będzie on najbardziej wydajny i zdrowy. Jest to swego rodzaju inwestycja, ponieważ zwierzak odpowiednio żywiony pełnowartościowym pokarmem pokrywającym wszystkie jego potrzeby, będzie długo cieszył się wyśmienitym zdrowiem.

Rodzaje dostępnych pokarmów dla kotów

Na rynku występuje wiele rodzajów pokarmów dla kotów. Są to karmy suche, mokre a także przekąski. Karmy różnią się gramaturą i ceną w zależności od producenta. Większe opakowania, kupowane w dużych internetowych hurtowniach oferują najkorzystniejsze ceny. Najogólniejszy podział karm dla kotów to:

1. Pokarmy suche występujące najczęściej w postaci chrupek. W opakowaniach o różnych gramaturach. Różniące się wielkością, kształtami, smakami.

2. Pokarmy mokre czyli kawałki w sosie, w galarecie, pasztety. Pokarmy mokre dostępne są w puszkach, saszetkach, tackach, słoiczkach. Różniące się gramaturą, składem, zawartością składników odżywczych. Mogą być mięsne, rybne lub wegetariańskie.

Karmy suche

Karmy suche zasadniczo różnią się tylko kształtem i wielkością dostępnych granulek. Karma sucha ma tę zaletę że jest niewątpliwie tańsza od karmy mokrej. Karma sucha korzystnie wpływa na stan uzębienia kota, gdyż podczas gryzienia grubych kawałków usuwa się kamień nazębny, z którym boryka się wiele zwierzaków. Karma sucha łatwo się porcjuje i dłużej zachowuje świeżość. Można ją podawać ze specjalnych dozowników. Ponieważ nie zawiera wody, kot zjada jej mniej przez co wystarcza na dłużej. Karma sucha produkowana jest często z odpadów produkcyjnych dlatego też ciężko zweryfikować jej skład. Weterynarze podkreślają iż żywienie kotów wyłącznie karmą suchą ze względu na jej małą zawartość płynów może prowadzić do schorzeń pęcherza i nerek. Jeśli kot nie przepada za piciem wody, lub pije zdecydowanie za mało karma mokra będzie lepszym i zdrowszym rozwiązaniem.

Karma mokra

Karma mokra zdecydowanie mniej obciąża nerki, gdyż zawiera w sobie więcej wody. Jest więc lepsza dla układu moczowego kota. Posiada intensywny zapach co dla wybrednych z natury kotów ma niebagatelne znaczenie. Wadą karmy mokrej jest niewątpliwie jej cena- jest ona zdecydowanie wyższa niż karmy suchej. Ze względu na fakt że jest to karma zawierająca wodę, dostarcza mniej energii przez co kot musi jej zjeść więcej. W przypadku kawałków w galarecie czy sosie własnym bardzo często można ocenić jej skład gołym okiem. Karma w postaci pasztetu ze względu na konsystencję będzie stanowiła dla właścicieli większa zagadkę. Karmy mokre posiadają także wiele wariantów i dodatków smakowych. Karma mokra powinna stanowić główne źródło jedzenia kota i pokrywać jego zapotrzebowanie energetyczne na poziomie 80%, resztę można uzupełnić karmą suchą.

Najlepszym rozwiązaniem jest wybór diety mieszanej. Jest to optymalna metoda gdyż mamy pewność że kot otrzymuje wszystkie potrzebne składniki odżywcze. Dobrze aby koty jadły również karmę suchą chociaż by ze względu na fakt że to głównie ona w przypadku specjalistycznych diet weterynaryjnych jest przepisywana przez lekarza.

Co powinna zawierać dobrej jakości karma?

Karma dla kota musi składać się z białka, tłuszczów, węglowodanów, witamin i mikroelementów. Karma dobrej jakości to taka która zawiera wysokojakościowe białko, produkty pochodzenia zwierzęcego a także warzywa które są cennym dodatkiem wpływają bowiem na walory smakowe jedzenia. Weterynarze spierają się na temat zawartości składników roślinnych w karmie dla kotów. Specjaliści twierdzą że układ trawienny kotów nie jest przystosowany do diety wegetariańskiej. Koty to drapieżniki , zdecydowanie mięsożerne. Mięso potrzebne jest im do życia i jest to niezaprzeczalny fakt. Z kolei nadmierna ilość węglowodanów w kociej diecie prowadzi do nadwagi.

Skład karmy dla kota powinien być szczegółowo opisany na etykiecie od producenta. Na pierwszym miejscu będzie znajdował się produkt który stanowi procentowo największy udział. Powinno to być mięso lub ryba, w zależności od karmy. Im więcej mięsa czy ryby tym lepiej. Zasada ta dotyczy zarówno karmy suchej jak i mokrej. Na drugim miejscu bardzo często znajduje się grupa produktów określanych zbiorczo jako zboża. Dobrze gdy wyszczególnione jest jakie to są zboża. Kolejnym składnikiem mogą być warzywa lub owoce. Jest to miłe urozmaicenie kociej diety. Dostępne są także karmy zawierające jajka. Jest to cenny dodatek należy jednak zwrócić uwagę w jakiej formie jajko to występuje, gdyż w przypadku kotów powinno być ono ugotowane, gdyż koty nie mogą spożywać surowego jajka. Skład karm wysokiej jakości jest z reguły bardzo dobrze opisany, karmy tańsze bardzo często na etykietach zawierają uogólnienia, nie wiele mówiące kupującemu. Wiele osób chcąc zaoszczędzić kupuje karmy niskiej jakości, jest to jednak oszczędność pozorna, gdyż ze względu na niską zawartość składników odżywczych jest ona mniej syta od karm wysokiej jakości i należy jej podawać więcej aby zaspokoić zapotrzebowanie energetyczne kota. Oczywiści dawki karmy należy wyznaczać indywidualnie mając na uwadze wiek, wagę, stan zdrowia kota. Należy uważnie czytać etykiety gdyż zawierają informację odnośnie składu a także ilości podawanych porcji i ich gramatury.

Ryby w diecie kota

Zagadką pozostaje fakt dlaczego ryba jest jednym z ulubionych kocich przysmaków. Koty boja się wody, a jednak to aromatyczna ryba sprawia że kot z utęsknieniem czeka na ten właśnie smakołyk. Zagadkę tą pozwalają zrozumieć okoliczności historyczne, które przenoszą nas do Starożytnego Egiptu. To tam koty były czczone niczym bóstwa i nagradzane pokarmem którego same by nie upolowały czyli właśnie rybami.

Wielu właścicieli kotów zadaje sobie pytanie czy warto a przede wszystkim czy można wprowadzać do kociej diety ryby. Odpowiedz na to pytanie nie jest oczywista i jednoznaczna. Ryby posiadają niewątpliwie wiele zalet, takich jak bogactwo kwasów Omega czy witamin z grupy B. Kwasy Omega korzystnie wpływają na układ nerwowy i odpornościowy kotów. Niedobory witaminy B1 mogą powodować osłabienie kota, przyspieszoną akcje serca a nawet niewydolność krążenia, skutkują także większą podatnością na ukąszenia owadów. Ważne jest aby ryby podawane kotu były odpowiednio przygotowane, poddane obróbce termicznej gdyż kot nie powinien jeść surowej ryby. Proces gotowania neutralizuje działanie szkodliwej tiaminazy zawartej w wielu gatunkach ryb. Ryby w puszkach  przeznaczone dla człowieka, również nie nadają się dla kotów ze względu na dużą zawartość soli, substancji konserwujących a także innych przypraw. Podobnie sprawa wygląda z rybami wędzonymi.

Według wytycznych polskich weterynarzy w diecie kota ryba może występować dwa lub trzy razy w tygodniu. Wytyczne światowe są zgoła inne, zalecają bowiem spożywanie ryb nie częściej niż raz w tygodniu. Jeśli nasz kot zalicza się do amatorów rybich przysmaków, dobrą alternatywą są karmy z dodatkiem ryb, np. tuńczykiem. Jeśli stoimy przed dylematem czy wybrać karmę suchą czy mokrą, zdecydowanie lepszym wyborem jest karma mokra. Pożywienie suche z dodatkiem ryb bardzo często zawiera odpady produkcyjne w tym zmieloną skórę, wnętrzności czy ości które mogą być szkodliwe dla kota. W karmie mokrej znajdziemy rybę lepszą jakościowo, niekiedy w całych kawałkach.

Karma dla kotów z tuńczykiem

Gdy już zdecydujemy się wprowadzić do kociej diety ryby przekonamy się że oferta rynkowa jest bardzo bogata i można wybrać pośród wielu gatunków ryb i owoców morza. Bardzo popularną rybą występującą w wielu karmach jest tuńczyk.

Tuńczyk jest rybą niskokaloryczną, z dużą zawartością białka, posiadającą wysokie wartości odżywcze. W tuńczyku znajdziemy cenne źródło witaminy D, witamin z grupy B, selenu, magnezu, fosforu, potasu. Tuńczyk jest rybą drapieżną, znajdującą się na końcu łańcucha pokarmowego co z kolei wpływa na zawartość metali ciężkich w jej organizmie. Wysoka zawartość metylortęci jest szkodliwa zarówno dla ludzi jak i dla zwierząt. Z punktu widzenia weterynarzy, paradoksalnie to właśnie wysoka zawartość minerałów może być dla kota szkodliwa i w efekcie może dojść do prze mineralizowania.  W moczu wytrącają się składniki mineralne co prowadzi do tworzenia się kryształków i kamieni moczowych co skutkuje upośledzeniem pracy nerek.  Osobną kwestię stanowią upodobania kotów. Bardzo często koty okazują się wytrawnymi smakoszami rybnych przysmaków. Ryby są z reguły bardziej aromatyczne niż mięso. Tuńczyk to cenne źródło kwasów Omega 3, które wspaniale wpływają na skórę, stan pazurów i sierści kota. Istotne znaczenia ma też fakt iż tuńczyk nie jest tak drogi jak owoce morze, więc cena takiego pokarmu nie będzie bardzo wygórowana i zbliżona do ceny mięsnych przysmaków.

Ryba w rozsądnych ilościach jest cennym i wartościowym uzupełnieniem zbilansowanej kociej diety.  Jest to słowo kluczowe, gdyż przesada w każdą ze stron będzie nie właściwa i nie zdrowa. Jeśli nasz kot jest amatorem rybnych przysmaków nie należy pozbawiać go tej przyjemności.

Podsumowanie

Kot jest zwierzęciem mięsożernym. Jego układ pokarmowy funkcjonuje inaczej niż układ człowieka czy np. psa który jest wszystkożerny. Do poprawnego funkcjonowania, zachowania dobrej kondycji, zdrowia, pięknego wyglądu potrzebuje pełnowartościowego jedzenia. Głównym składnikiem kociego pożywienia powinno być mięso.  Niezwykle istotne w kociej diecie jest urozmaicenie dlatego tez ryba stanowi ciekawą alternatywę dla naszych pupilów. Kupując karmę czy to sucha czy mokrą należy szczególną uwagę zwracać na jej skład i zawartość pełnowartościowego białka. Należy czytać etykiety i wybierać to pożywienie które nie zawiera sztucznych barwników. Pamiętając ze lepsza jakościowo karma będzie miała lepiej i rzetelniej opisany skład. Ilość pożywienia powinna być dobierana indywidualnie w zależności od wieku, stanu zdrowia i indywidualnych preferencji kota. Dieta powinna być zróżnicowana i ciekawa.

DZIKIE KOTY RYCZĄCE

        Koty należą do jednej rodziny kotowatych wraz ze żbikiem, rysiem czy tygrysem. Największe dzikie kotowate zaliczają się do grona najpotężniejszych drapieżców na ziemi. Rywalizować z nimi mogą tylko tak potężne zwierzęta, jak niektóre gatunki niedźwiedzi. Występują we wszystkich strefach klimatycznych i na wszystkich kontynentach poza Australią i Antarktydą.

             Systematyka kotowatych nie jest jednoznaczna. Niektórzy systematycy do rodziny kotowatych zaliczają dwie podrodziny: małe koty (Felinae) i wielkie koty – pantery (Pantherinae). Część systematyków wydziela jeszcze podrodzinę gepardów (Acinonychinae). Wielkie koty, ze względu na szczególną budowę kości gnykowej, mogą ryczeć, nie mogą natomiast mruczeć. Charakterystyczna jest też dla nich okrągła źrenica.

            Przedstawicielami wielkich kotów są tygrys, lew, lampart, irbis, pantera marmurkowa (mglista) i jaguar.

Tygrys Panthera tigris

Tygrys jest największym przedstawicielem rodziny kotowatych. Występuje w lasach od Syberii do Bali i Jawy. Charakteryzuje go masywny tułów i silne kończyny. Osiąga do 2 m długości i powyżej 90 cm wysokości. Największe z tygrysów mogą osiągać wagę przekraczającą 300kg. W azjatyckiej dżungli potrafią zaatakować nawet małego słonia. Samce i samice wyglądają jednakowo. Ich sierść ma barwę od pomarańczowej do ochry i zawsze widnieje na niej rysunek złożony z ciemnych pręg o bardzo różnorodnym wzorze. Podgatunki występujące na północy są zwykle większe i mają jaśniejszą barwę. Można wyróżnić tu tygrysa białego. To szlachetnie wyglądające zwierzę o białym futrze z czarnymi pręgami jest najpiękniejszym przedstawicielem tygrysów. Większość podgatunków tygrysa jest obecnie bardzo rzadka. Podgatunki takie jak tygrys balijski i tygrys jawajski zostały prawdopodobnie wytępione.

Tygrysy są nocnymi, płochliwymi zwierzętami. Z osobnikami swojego gatunku żyją zwykle w dobrych stosunkach, jednak przeważnie wiodą samotniczy tryb życia. Samce i samice przebywają ze sobą tylko przez kilka dni okresu godowego. Po trwającej 103 – 105 dni ciąży samica rodzi 2 lub 3 młode, które przez kilka lat pozostają z matką.

Poruszają się bardzo zgrabnie i z dużym wdziękiem. Choć zazwyczaj przebywają na ziemi, to potrafią również wspinać się na drzewa. W pogoni za ofiarą mogą rozwinąć bardzo dużą prędkość. Polują głównie na jelenie, dziki, bawoły i inne ssaki.

Lew Panthera leo

Lew niewiele ustępujące rozmiarami tygrysom lwy są postrachem afrykańskiej sawanny. Występują także w Indiach, a dawniej rozpowszechnione były w Azji i na południu Europy. Lew osiąga do dwóch metrów długości i do metra wysokości. Jest wspaniałym, potężnie zbudowanym zwierzęciem, o dużej głowie, silnych kończynach i długim ogonie, który jest zakończony chwostem, czyli pękiem długich włosów, w którym ukryty jest rogowy kolec. Samce mają pofałdowaną grzywę na szyi, głowie i piersi, są większe od samic. Umaszczenie ciała lwów waha się od żółtawobrązowego do czerwonawobrązowego. Grzywa ma kolor od jasnożółtego do prawie czarnego. Niezwykle rzadko występuje biały lew, który pokryty jest futrem w kolorze dodającej elegancji bieli, co niestety utrudnia mu często polowanie i ze względu na to znacznie trudniej mu przetrwać na sawannie niż płowo umaszczonym krewniakom.

            Lwy polują głównie w ciągu dnia, na niektórych terenach także nocą. Ich ofiarami padają ssaki takie jak zebry, gazele, antylopy, a także mniejsze zwierzęta i ptaki. Większe ofiary, takie jak żyrafy i bawoły mogą atakować i zabijać w grupie. Zwykle myśliwymi są lwice, które polują najczęściej grupowo.Na czekające w zasadzce samice zwierzyna jest naganiana przez inne uczestniczki łowów. Lwice podkradają się do upatrzonej ofiary i następnie dokonują szybkiego, krótkiego ataku. Uśmiercają ofiarę chwytając za gardło lub kark.

            Lwy, w przeciwieństwie do większości kotowatych, żyją w grupach, które składają się najczęściej z trzech dorosłych samców i około 15 samic z młodymi. Bronią swojego terytorium przed wszelkimi intruzami, a przede wszystkim przed innymi samcami tego gatunku. Istnieją również grupy złożone z samych młodych samców. Lew potrafi spędzić 20 do 24 godzin na dobę po prostu odpoczywając.

Rozmnażanie tego gatunku związane jest z określoną porą roku. Ciąża trwa od 102 do 113 dni. Samica rodzi od jednego do sześciu młodych. Lwiątka odżywiają się mlekiem matki przez sześć miesięcy, chociaż już po trzech miesiącach same zaczynają polować na małe zwierzęta. Gdy stado udaje się na polowanie to młode pozostają pod kuratelą jednej lub dwóch dorosłych samic. Dopiero do upolowanej zdobyczy lwica zaprowadza młode. Od czwartego miesiąca życia lwiątka towarzyszą wszędzie matce, także na polowaniu. W wieku osiemnastu miesięcy młode są już dojrzałe płciowo. W tym wieku samce są wyrzucane z grupy. Przez jakiś czas mogą wieść samotniczy tryb życia. Potem tworzą lub zdobywają w walce własną grupę samic.

Lampart (pantera, leopard) Panthera pardus

Mniejsze od tygrysów i lwów lamparty często wciągają swoje ofiary na drzewa. Lamparty występują od pustyń po lasy i od nizin po góry w całej Afryce i w Azji od Azji Mniejszej i Bliskiego Wschodu po Koreę, Sri Lankę i Jawę. Lamparty osiągają do 1,9 m długości i do 1,4 m wysokości. Obecnie występują tylko w kilku częściach pierwotnego terenu występowania. Niektóre z podgatunków lamparta już wyginęły, a inne należą do zagrożonych. Są to zgrabne, pełne wdzięku i silne zwierzęta. Mają wydłużone ciało i stosunkowo krótkie nogi. W przeważającej większości ubarwione są czerwonobrązowo lub żółtawoszaro i pokryte charakterystycznymi, rozetkowymi plamami w kolorze czarnym. Melanistyczna odmiana lamparta – czarna pantera, spotykana jest dużo rzadziej od tych pokrytych wzorzystymi plamami przedstawicieli gatunku. Nie różni się od nich niczym poza barwą sierści.

Lamparty żyją zazwyczaj samotnie. Samica, w regularnych odstępach czasu wchodzi w okres rui. W tym okresie samce mogą toczyć walki o zdolną do rozrodu samicę. Okres ciąży trwa u lamparcic od 90 do 112 dni. Po tym okresie samica rodzi 2 lub 3 młode, zwykle w skalnej rozpadlinie, gąszczu roślin lub w starym pniu drzewa. Młode samica karmi mlekiem przez trzy miesiące.  Po tym okresie samica samotnie poluje, zdobycz ukrywa i przyprowadza do niej młode. Starsze lamparcięta czasem też same polują na mniejsze ofiary, takie jak owady. Lamparty stają się samodzielne po upływie 18 – 24 miesięcy

Zwierzęta te polują głównie nocą, zwykle na zwierzęta dochodzące do rozmiarów antylopy. Łowią również małpy, przede wszystkim młode pawiany, ptaki, ryby, węże oraz bydło domowe. Niekiedy zadawalają się też padliną. Większą zdobycz zdarza im się wciągać na drzewo i tam posilać się w spokoju. Potrafią wspinać się na drzewa i lubią wygrzewać się w promieniach słońca leżąc na konarach. Są niezłymi pływakami. Cechuje je niezwykle ostry słuch i dobrze rozwinięty wzrok i węch.

Pantera mglista (pantera szara) Neofelis nebulosa

Pantera mglistajest pokryta niezwykłym, wzorzystym futrem. Szczyci się najdłuższymi kłami ze wszystkich kotowatych. Występuje w Nepalu, południowych Chinach, Tajwanie, Indochinach, na Sumatrze i Borneo.

 Pantera mglista bardzo rzadka i płochliwa, ma długi ogon, krótkie kończyny i wydłużony tułów. Osiąga do 106cm długości i do 91 cm wysokości. Doskonale wspina się na drzewa, z których skacze na swoje ofiary. Poluje też tropiąc i skradając się do zwierząt po powierzchni. Najczęstszymi ofiarami pantery mglistej są dziki, małpy, młode jelenie, bydło domowe i ptaki. Zabija jednym ugryzieniem swoich niezwykle długich kłów.

Ciąża u tego gatunku trwa 86- 92 dni. Po tym okresie samica wydaje na świat od jednego do pięciu młodych.

Jaguar Panthera onca

Jaguary to najwięksi przedstawiciele rodziny kotowatych w Ameryce Południowej. Występują w Ameryce Południowej i Środkowej oraz w północnym Meksyku i na południowym zachodzie Stanów Zjednoczonych. Osiągają do 1,8 m długości i do 90 cm wysokości. Jaguar to zwierzę o silnie zbudowanej klatce piersiowej i mocnych, masywnych kończynach. Umaszczenie jaguarów waha się od jasnożółtego do czerwonobrązowego, z bardzo charakterystycznymi, ciemnymi plamami.

            Drapieżniki te wiodą zwykle samotny tryb życia, a w okresie godowym samice i samce pozostają razem przez kilka tygodni. Ciąża trwa 93 – 105 dni. Samica rodzi od 1 do 4 młodych. Gniazdo zwykle ukryte jest wśród gęstej roślinności, rozpadlinie skalnej, jamie w urwistym brzegu rzeki. Samica zaciekle broni potomstwa nawet przed ich własnym ojcem.

            Jaguar doskonale wspina się po drzewach i dobrze pływa. Podobnie, jak lew, może rozwijać dużą prędkość, ale tylko na krótkich dystansach. Dlatego, aby skutecznie zaatakować, musi podkradać się do upatrzonej ofiary na niewielką odległość. Jaguary polują głównie na kapibary, pekari, jelenie, wydry, małe gryzonie, ptaki, żółwie i ryby.  Widywano też jaguary, które w Amazonii pokonywały kajmany i anakondy.

Irbis (pantera śnieżna) Uncia uncia

Irbisy żyją w Pakistanie, Afganistanie aż po południowe tereny byłego ZSRR, Himalaje, a na wschód do Chin. Latem żyją na górskich łąkach, powyżej górnej granicy lasu, pomiędzy lodowcami i polami śnieżnymi. Zimą zwierzęta te schodzą w strefę lasu i zarośli na wysokość około 2000 m n.p.m.

Są silnymi, zgrabnymi zwierzętami. Samice przebywają niekiedy w towarzystwie młodych, ale poza tym irbisy są samotnikami przemierzającymi swoje terytoria łowieckie. Z łatwością przeskakują nawet szerokie rozpadliny skalne. Aktywne są przede wszystkim wczesnym rankiem i późnym popołudniem. Polują na koziorożce, dziki, gryzonie, zające i gniazdujące na ziemi ptaki, takie jak kuropatwy i bażanty. Zdarza się, że w zimie atakują zwierzęta domowe.

Dieta szczeniaków

Młode psy mają duże potrzeby pokarmowe. Podczas pierwszych miesięcy życia dieta psa musi być dobrze zbilansowana, ponieważ w dość krótkim czasie osiąga on rozmiary dorosłego osobnika. Karma jaką powinien być karmiony młody pies zdecydowanie różni się od pokarmów podawanych psom dorosłym pod wieloma względami, szczególnie pod względem zawartości składników odżywczych. Potrzeby żywieniowe szczeniąt są bardzo wysokie. W krótkim czasie zwiększa ono swoją masę urodzeniową od 20 aż do 100 razy. Związane jest to z rozbudową szkieletu i masy mięśniowej zwierząt. W czasie intensywnego wzrostu zwiększa się zapotrzebowanie młodego psa na energię, białko, wapń, fosfor oraz tłuszcze. Konieczne jest także dostarczenie szczeniakowi właściwej ilości nienasyconych kwasów tłuszczowych, cynku, miedzi, witamin (zwłaszcza A i E). Ponadto w tym czasie następuje wymiana zębów, rozwija się układ odpornościowy oraz układ pokarmowy. Ważne jest zatem, aby dieta szczenięcia była odpowiednio zbilansowana, zapewniała wszystkie niezbędne składniki oraz niezbędną ilość kalorii.  Aby organizm młodego psa mógł prawidłowo się rozwijać, musi być odpowiednio odżywiany.

Dieta w pierwszych 4 tygodniach

W pierwszych 4 tygodniach życia podstawowym pokarmem szczeniąt jest dla nich mleko matki, które zapewnia odpowiednią ilość białka i wszystkich składników odżywczych. Od 4 tygodnia życia młodym psom zaczynają rosnąć zęby i od tego momentu można włączać do diety zwierząt stałe pokarmy. Posiłek psa powinien być łatwostrawny oraz o dużej koncentracji składników pokarmowych i energii. Młode psy najlepiej karmić specjalną karmą dla szczeniąt, która jest już odpowiednio zbilansowana i spełnia wszelkie potrzeby żywieniowe. Należy dobrać karmę odpowiednią dla jego rasy i wielkości oraz rodzaju jego aktywności fizycznej. Posiłki należy podawać ok. 3-4 razy w ciągu dnia.  Do 6. miesiąca życia psa dzienną dawkę karmy najlepiej dzielić na co najmniej 3 posiłki. Starsze szczenięta można karmić już dwukrotnie w ciągu dnia. Szczenięta chętnie zjadają dobrej jakości suche karmy, ale czasem trzeba rozmoczyć je w wodzie lub lepiej w wywarze z chudego mięsa. Namaczanie suchej karmy podnosi jej walory smakowe. Należy z tego stopniowo rezygnować, by po kilku tygodniach szczenię było przyzwyczajone do jedzenia nie rozmoczonej suchej karmy. Pokarmy w puszkach lub saszetkach przygotowane specjalnie dla szczeniąt, są zwykle od razu gotowe do spożycia. Należy pamiętać też o przestrzeganiu zalecanego dawkowania pokarmu, szczenię nie powinno mieć niekontrolowanego dostępu do stale uzupełnianej miski. Na spożycie jednego posiłku zwierzę powinno mieć około 20-30 minut.

Dieta w 8 tygodniu

W wieku 8 tygodni odpowiednia dla szczeniąt dawka pokarmowa powinna składać się w 2/3 z mięsa i w 1/3 ze składników roślinnych. W karmie powinien być dodatek warzyw będących źródłem błonnika (np. marchew) i energii. Psy ras małych kończą proces wzrostu ok. 9-12 miesiąca, natomiast psy ras dużych rosną do 12, a nawet 24 miesiąca, zatem wprowadzanie do diety karmy dla psów dorosłych należy rozpoczynać w różnym, zależnym od rasy wieku, jednak zawsze dopiero po zakończeniu okresu wzrostu. Duże i szybko rosnące psy są podatne na krzywicę oraz inne choroby układu kostno-szkieletowego, jeśli nie będą karmione prawidłowo. Zawsze też należy dostosować dzienną ilość pożywienia do indywidualnych potrzeb psa, aby uniknąć późniejszych problemów zdrowotnych. Należy również pamiętać, aby dieta szczeniaka umożliwiała harmonijny rozwój i nie prowadziła do nadmiernego przyrostu wagi, gdyż może to doprowadzić do przedwczesnej otyłości i późniejszych problemów ze stawami. Jedzenie podawane szczeniętom powinno być najwyższej jakości oraz łatwo przyswajalne. Karma nie powinna zawierać składników, które mogłyby obciążać układ pokarmowy młodego psa. Warto wybierać karmy wysokiej jakości, bogate w białko i sole mineralne. Dodatkowo powinny zawierać odpowiednią ilość kwasów tłuszczowych, które wpływają na zdrowie skóry i lśniącą sierść, oraz witaminę A, która zapewnia odporność i zrównoważony rozwój.

Zalecane są karmy dla młodych psów zawierające mięso oraz podroby drobiowe, wieprzowinę, cielęcinę, wołowinę oraz dziczyznę. Ze względu na swoje właściwości hipoalergiczne zalecane są również karmy zawierające jagnięcinę. Doskonałym źródłem białka i tłuszczy są białe sery. Bardzo ważne jest aby karma dla szczeniąt zawierała odpowiednią ilość witamin niezbędnych do prawidłowego wzrostu i rozwoju zwierząt.  Mięso z kurcząt dostarcza witamin z grupy B, szczególnie B3 (niacyny) i B6 (pirydoksyny). Witamina kontroluje procesy energetyczne w organizmie, uczestniczy w metabolizmie węglowodanów, białek i tłuszczów oraz w wytwarzaniu czerwonych krwinek, rozszerza naczynia krwionośne. Witamina B6 uczestniczy w tworzeniu wielu enzymów i hormonów, a także hemoglobiny – odpowiada zatem za transport tlenu w organizmie. Ma wpływ na ciśnienie krwi, pracę serca, skurcze mięśni oraz zwiększa odporność organizmu. Mięso z kurcząt dostarcza sporo składników mineralnych, jak cynk, selen, magnez i fosfor. Cynk znajduje się w około 200 enzymach, bierze udział w bardzo wielu procesach życiowych, m.in. mineralizacji kości, gojeniu się ran, pracy układu odpornościowego, wydzielaniu insuliny, regulowaniu ciśnienia krwi i pracy serca. Wątróbka drobiowa to bardzo dobre źródło białka, witamin z grupy B, cynku i żelaza. W 100 g kurzej wątróbki znajduje się aż 10 mg żelaza. Podobną wartość odżywczą mają żołądki z kurczaka, dostarczają one witamin z grupy B, sporo cynku i magnezu, natomiast serca są dobrym źródłem żelaza. Mięso wołowe w diecie szczeniąt to przede wszystkim cenne źródło białka. Zawiera też sporo składników mineralnych, takich jak żelazo i fosfor oraz jest źródłem witamin: B12, B1 i B6. Wołowina jest zalecana w diecie szczeniąt ze względu na odpowiedni skład tłuszczów (ok 50 proc. to wartościowe tłuszcze nienasycone) i łatwo przyswajalne białko. Mięso wieprzowe jest cennym źródłem białka – niezbędnego do prawidłowego wzrostu i rozwoju młodego psa oraz B1 (wieprzowina ma jej najwięcej, porównując z innymi gatunkami mięs. Mięso wieprzowe zawiera również spore ilości witaminy PP, a podroby wieprzowe (wątroba, nerki) – witaminy A, D i K. Jagnięcina to mięso lekkostrawne, przede wszystkim chude. Stanowi bogate źródło składników mineralnych i witamin z grupy B, przewyższając w tym względzie każde inne mięso zwierzęce. Jest ona bogatym źródłem potasu, fosforu, żelaza, cynku i siarki. Mięso z królika jest również zalecane w diecie młodych psów. Mięso królicze jest bogate w aminokwasy, składniki mineralne oraz witaminy, szczególnie te z grupy B. Jest lekkostrawne i ma stosunkowo wysoką wartość energetyczną oraz zawiera wysoki procent kwasu linolenowego.  Charakteryzuje się wysoką zwartością białka i niską zawartością tłuszczu.

Prawidłowe żywienie jest kluczowym elementem utrzymywania psa w dobrej formie, kondycji i zdrowiu. Głównymi składnikami odżywczymi są białka, węglowodany, tłuszcze oraz  mikro-, makroelementy i witaminy.  Dlatego tak ważna jest odpowiednia dieta młodego psa, która powinna zaspokoić wszystkie potrzeby żywieniowe. Karmy dobrej jakości oprócz tego, że zawierają wszystkie niezbędne składniki, zbilansowane w odpowiednich proporcjach, zapewniają jeszcze ich właściwą przyswajalność przez przewód pokarmowy młodego psa. Karma, zarówno sucha jak i mokra musi być dobrej jakości.